6 lưu ý thi công PCCC tránh bị xử phạt bạn cần biết

Thi công PCCC tránh bị xử phạt là vấn đề được nhiều chủ đầu tư, doanh nghiệp đặc biệt quan tâm trong bối cảnh các quy định pháp luật ngày càng siết chặt. Việc thi công sai quy định, thiếu hồ sơ hoặc đưa công trình vào sử dụng khi chưa nghiệm thu không chỉ gây rủi ro pháp lý mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn nghiêm trọng.

Vậy làm sao để thi công PCCC đúng chuẩn, đúng luật và tránh bị xử phạt? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ.

Vì sao cần thi công PCCC đúng quy định để tránh bị xử phạt?

Thi công PCCC không chỉ là việc lắp đặt các thiết bị như báo cháy, chữa cháy hay thoát hiểm, mà là một hạng mục kỹ thuật – pháp lý bắt buộc đối với nhiều loại công trình như nhà xưởng, kho hàng, cơ sở sản xuất, nhà ở kết hợp kinh doanh hoặc các công trình có nguy cơ cháy nổ cao. Đây là điều kiện tiên quyết để công trình được đưa vào vận hành hợp pháp và an toàn lâu dài.

Nhằm tăng cường tính nghiêm minh và bảo đảm nguyên tắc thượng tôn pháp luật, ngày 15/05/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Nghị định số 106/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực PCCC và CNCH. Việc thi công đúng quy định ngay từ đầu giúp đảm bảo hệ thống PCCC vận hành hiệu quả khi có sự cố, đồng thời tránh được những rủi ro pháp lý và chi phí phát sinh về sau. Ngược lại, nếu thi công sai, thiếu hoặc không tuân thủ quy định, chủ đầu tư có thể đối mặt với hàng loạt hệ lụy nghiêm trọng:

• Không được nghiệm thu PCCC
  Công trình sẽ không đủ điều kiện pháp lý để đưa vào sử dụng, dù đã hoàn thiện xây dựng. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch kinh doanh, vận hành và khai thác.

• Bị xử phạt vi phạm hành chính
  Theo các quy định pháp luật hiện hành, các hành vi thi công sai thiết kế, không thẩm định hoặc chưa nghiệm thu đã đưa vào sử dụng đều có thể bị xử phạt với mức tiền từ hàng chục đến hàng trăm triệu đồng, tùy mức độ vi phạm.

• Bị đình chỉ hoặc tạm dừng hoạt động
  Cơ quan chức năng có thể yêu cầu dừng hoạt động một phần hoặc toàn bộ công trình cho đến khi khắc phục xong các vi phạm về PCCC, gây gián đoạn nghiêm trọng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.

• Buộc cải tạo, tháo dỡ và thi công lại
  Nếu hệ thống PCCC không đạt yêu cầu, chủ đầu tư có thể phải tháo dỡ để thi công lại từ đầu hoặc bổ sung hạng mục còn thiếu, dẫn đến chi phí tăng cao và kéo dài thời gian hoàn thiện.

• Nguy cơ mất an toàn khi xảy ra cháy nổ
  Đây là rủi ro lớn nhất. Một hệ thống PCCC không đạt chuẩn sẽ không thể phát hiện sớm hoặc xử lý kịp thời khi xảy ra sự cố, gây thiệt hại nghiêm trọng về tài sản và đe dọa trực tiếp đến tính mạng con người.

Trên thực tế, rất nhiều công trình bị xử phạt không phải do cố tình vi phạm mà xuất phát từ việc chủ đầu tư chưa nắm rõ quy định pháp luật, hoặc lựa chọn đơn vị thi công thiếu kinh nghiệm, không am hiểu tiêu chuẩn kỹ thuật và quy trình pháp lý. Những sai sót nhỏ trong giai đoạn đầu có thể dẫn đến hậu quả lớn khi nghiệm thu hoặc kiểm tra thực tế.

Chính vì vậy, việc thi công PCCC đúng quy định ngay từ đầu không chỉ giúp công trình “đi đúng luật” mà còn là giải pháp tối ưu để tiết kiệm chi phí, đảm bảo tiến độ và bảo vệ an toàn lâu dài.

Các lỗi phổ biến khiến công trình bị xử phạt PCCC

Trong quá trình thi công hệ thống PCCC, nhiều chủ đầu tư thường mắc phải những sai sót tưởng chừng nhỏ nhưng lại dẫn đến hậu quả lớn về pháp lý, chi phí và tiến độ vận hành. Dưới đây là những lỗi phổ biến cần đặc biệt lưu ý:

Thi công không đúng thiết kế đã được thẩm định

Bản vẽ thiết kế PCCC sau khi được thẩm định không chỉ là tài liệu kỹ thuật mà còn là cơ sở pháp lý bắt buộc phải tuân thủ trong toàn bộ quá trình thi công. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít đơn vị vì muốn rút ngắn thời gian hoặc giảm chi phí đã tự ý điều chỉnh vị trí đầu phun, thay đổi đường ống, thay thế thiết bị hoặc lược bỏ một số hạng mục so với thiết kế ban đầu.

Những thay đổi tưởng chừng nhỏ này lại có thể làm sai lệch toàn bộ nguyên lý vận hành của hệ thống PCCC, khiến công trình không đáp ứng được yêu cầu kỹ thuật và tiêu chuẩn an toàn theo quy định.

Hệ quả:

• Công trình không đủ điều kiện để được nghiệm thu PCCC

• Bị yêu cầu tháo dỡ hệ thống đã thi công và triển khai lại từ đầu theo đúng thiết kế

• Làm gián đoạn tiến độ, ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch đưa công trình vào sử dụng

Thi công khi chưa có hồ sơ thẩm định PCCC

Hồ sơ thiết kế PCCC là cơ sở pháp lý bắt buộc phải được cơ quan chức năng thẩm định trước khi triển khai thi công. Đây không chỉ là một thủ tục hành chính, mà còn là bước kiểm soát quan trọng nhằm đảm bảo hệ thống PCCC được thiết kế đúng tiêu chuẩn kỹ thuật, phù hợp với quy mô, công năng và mức độ nguy hiểm cháy nổ của công trình.

Trên thực tế, vì áp lực tiến độ hoặc tâm lý muốn rút ngắn thời gian hoàn thiện, nhiều chủ đầu tư đã lựa chọn thi công khi hồ sơ vẫn đang trong quá trình chờ thẩm định. Việc “làm trước – bổ sung sau” này tiềm ẩn rất nhiều rủi ro. Nếu hồ sơ bị yêu cầu chỉnh sửa, bổ sung hoặc không được phê duyệt, toàn bộ hạng mục đã thi công trước đó có thể không còn phù hợp, buộc phải thay đổi hoặc tháo dỡ để thi công lại theo đúng hồ sơ được duyệt.

Không chỉ gây phát sinh chi phí lớn, việc này còn ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ chung của dự án, kéo dài thời gian hoàn thiện và đưa công trình vào khai thác.

Hệ quả:

• Bị xem là hành vi vi phạm nghiêm trọng các quy định pháp luật về PCCC

• Có thể bị xử phạt hành chính với mức phạt từ trung bình đến cao tùy theo mức độ vi phạm

• Bị cơ quan chức năng yêu cầu dừng thi công ngay lập tức để hoàn thiện hồ sơ thẩm định

• Phát sinh chi phí do phải điều chỉnh, tháo dỡ hoặc thi công lại các hạng mục không phù hợp

• Làm chậm tiến độ nghiệm thu và ảnh hưởng đến kế hoạch đưa công trình vào hoạt động

Sử dụng vật tư, thiết bị không đạt tiêu chuẩn trong thi công PCCC

Trong quá trình thi công PCCC, vật tư và thiết bị đóng vai trò cốt lõi, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả vận hành của toàn bộ hệ thống khi xảy ra sự cố. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít đơn vị vì muốn tối ưu chi phí đã sử dụng các thiết bị không rõ nguồn gốc, chưa qua kiểm định hoặc không đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật theo quy định.

Những thiết bị này có thể hoạt động bình thường trong điều kiện kiểm tra thông thường, nhưng lại tiềm ẩn rủi ro lớn khi xảy ra cháy nổ thực tế. Việc lựa chọn sai vật tư không chỉ làm giảm hiệu quả chữa cháy mà còn khiến hệ thống mất đi tính ổn định và độ tin cậy cần thiết.

Hơn nữa, cơ quan chức năng sẽ kiểm tra rất chặt chẽ nguồn gốc, chứng nhận và chất lượng của từng thiết bị trong quá trình nghiệm thu. Nếu phát hiện sai phạm, toàn bộ hệ thống có thể bị đánh giá không đạt, buộc phải thay thế và thi công lại.

Hệ quả:

• Không đủ điều kiện để được nghiệm thu và đưa công trình vào sử dụng
• Gia tăng nguy cơ mất an toàn, đặc biệt trong các tình huống cháy nổ thực tế
• Bị xử phạt theo quy định và buộc thay thế toàn bộ vật tư, thiết bị không đạt chuẩn

Những sai sót trong thi công PCCC không chỉ khiến doanh nghiệp phát sinh chi phí không đáng có mà còn tiềm ẩn rủi ro lớn về an toàn khi xảy ra sự cố cháy nổ. Thực tế cho thấy, phần lớn vi phạm không xuất phát từ sự cố ý mà đến từ việc chưa nắm rõ quy định pháp luật hoặc lựa chọn đơn vị thi công thiếu kinh nghiệm.

Vì vậy, để công trình vận hành ổn định, đúng pháp lý và an toàn lâu dài, chủ đầu tư cần đặc biệt chú trọng ngay từ đầu: lựa chọn đơn vị thi công PCCC uy tín, có năng lực thực tế; tuân thủ đầy đủ quy trình từ thẩm định, thi công đến nghiệm thu; và tuyệt đối không đánh đổi yếu tố an toàn chỉ để tiết kiệm chi phí trước mắt.

Với kinh nghiệm triển khai nhiều dự án thực tế cùng sự am hiểu sâu về quy định hiện hành, PCCC Bảo Minh là đơn vị đồng hành đáng tin cậy, giúp chủ đầu tư đảm bảo mọi hạng mục PCCC được thực hiện đúng chuẩn, đúng luật và hạn chế tối đa rủi ro trong quá trình vận hành.