6 điểm mới của Nghị định 105/2025/NĐ-CP về PCCC – Cập nhật 2026

Từ ngày 01/7/2025, Nghị định 105/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, thay thế Nghị định 136/2020/NĐ-CP, quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Nghị định này mang đến nhiều thay đổi đáng chú ý nhằm làm rõ thẩm quyền, hồ sơ, trách nhiệm và tăng cường quản lý an toàn PCCC trong thực tiễn

Nghị định 105/2025 tác động gì đến hoạt động thi công PCCC?

Điểm quan trọng nhất mà các chủ đầu tư cần nắm là thi công PCCC không thể tách rời khỏi hồ sơ thiết kế đã được thẩm định. Một hệ thống có thể vận hành ổn định trên thực tế nhưng vẫn không đạt yêu cầu nghiệm thu nếu thi công không bám sát hồ sơ thẩm định, hoặc nếu bộ hồ sơ nghiệm thu không đủ tính chứng minh. Vì vậy, tác động thực tế của Nghị định 105/2025 là buộc quy trình triển khai PCCC phải đi theo “đường ray” rõ ràng: thiết kế được thẩm định, thi công theo đúng thiết kế, quản lý thay đổi theo quy định, chạy thử hiệu chỉnh có biên bản, hoàn công khớp hiện trường và tổ chức nghiệm thu theo đúng yêu cầu hồ sơ.

Trên thực tế, các vướng mắc phổ biến thường phát sinh từ thói quen quản trị dự án chưa chặt chẽ, ví dụ như thay đổi thiết bị vào phút chót nhưng thiếu chứng từ, thay đổi tuyến ống hoặc vị trí thiết bị do xung đột MEP mà không quản trị thay đổi theo quy trình, hoặc chạy thử liên động chỉ thực hiện hình thức nên không có đủ biên bản thể hiện hệ thống vận hành theo kịch bản. Khi những vấn đề này tích tụ, đến giai đoạn nghiệm thu mới “gom hồ sơ” thì rủi ro bị yêu cầu bổ sung hoặc phải thi công chỉnh sửa là rất cao.

6 điểm mới của Nghị định 105/2025/NĐ-CP về PCCC

1. Cập nhật danh mục phụ lục kèm theo

Nghị định 105/2025/NĐ-CP đã rà soát và điều chỉnh lại hệ thống phụ lục ban hành kèm theo nhằm đồng bộ với các quy định mới về phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ. Theo đó, danh mục phân loại công trình, phương tiện và thiết bị PCCC được sắp xếp lại theo hướng rõ ràng, cụ thể hơn, phù hợp với thực tế quản lý và triển khai tại cơ sở.

Theo Điều 2 Nghị định 105/2025/NĐ-CP, các phụ lục về phòng cháy chữa cháy PCCC) ban hành kèm theo có sự thay đổi như sau:

– Không còn các danh mục tương ứng:

• Phụ lục III: Danh mục cơ sở do cơ quan Công an quản lý.
• Phụ lục IV: Danh mục cơ sở do Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã quản lý.
• Phụ lục VIII: Quy cách cờ hiệu, biển báo và băng sử dụng trong chữa cháy.

– Thay thế một số Danh mục:

• Phụ lục III: Danh mục công trình, phương tiện giao thông thuộc diện thẩm định thiết kế về PCCC do cơ quan quản lý chuyên ngành thẩm định.
• Phụ lục IV: Danh mục phương tiện PCCC, cứu nạn, cứu hộ và vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy.
• Phụ lục V: Danh mục phương tiện PCCC, cứu nạn, cứu hộ và vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy thuộc diện cấp phép trước khi lưu thông trên thị trường.

Việc cập nhật này giúp cơ quan quản lý, chủ đầu tư và đơn vị thi công dễ dàng xác định đúng đối tượng áp dụng trong từng giai đoạn như thẩm định thiết kế, tổ chức thi công, kiểm tra và nghiệm thu PCCC. Đồng thời, các phụ lục mới cũng hạn chế tình trạng áp dụng sai quy định, chồng chéo hoặc thiếu căn cứ pháp lý trong quá trình thực hiện PCCC cho công trình.

2. Bổ sung yêu cầu về hồ sơ PCCC, cứu nạn cứu hộ

So với quy định trước đây, Nghị định 105/2025/NĐ-CP mở rộng các loại giấy tờ cần nộp liên quan đến công tác PCCC và cứu nạn cứu hộ của cơ sở, cụ thể gồm:

• Phiếu thông tin cơ sở và nội quy PCCC, cứu nạn cứu hộ

• Sổ theo dõi phương tiện PCCC, cứu nạn cứu hộ

• Văn bản phân công chịu trách nhiệm về công tác PCCC, cứu nạn cứu hộ tại cơ sở

• Bản vẽ hoàn công hệ thống PCCC thuộc diện phải thẩm định thiết kế

• Biên bản kiểm tra PCCC của cơ quan chức năng tại cấp xã hoặc đơn vị quản lý chuyên môn

• Các tài liệu liên quan đến vi phạm hành chính, quyết định xử phạt, tạm đình chỉ, phục hồi hoạt động và kiến nghị liên quan đến PCCC (nếu có)

Đồng thời, Nghị định lược bỏ một số giấy tờ không còn phù hợp như bản sao mặt bằng tổng thể, báo cáo sự cố hoặc giấy xác nhận điều kiện kinh doanh dịch vụ PCCC.

• Quyết định ban hành nội quy, các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn về PCCC; quyết định phân công chức trách, nhiệm vụ trong thực hiện công tác PCCC của cơ sở (nếu có);
• Bản sao bản vẽ tổng mặt bằng thể hiện giao thông, nguồn nước phục vụ chữa cháy, bố trí công năng của các hạng mục, dây chuyền công nghệ trong cơ sở đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt (nếu có);
• Báo cáo vụ cháy, nổ, sự cố, tai nạn (nếu có);
• Giấy xác nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ PCCC với cơ sở kinh doanh dịch vụ PCCC;
• Tài liệu ghi nhận kết quả kiểm tra điện trở nối đất chống sét, kiểm định hệ thống, thiết bị, đường ống chịu áp lực theo quy định (nếu có).

3. Thẩm định thiết kế PCCC tích hợp với thẩm định xây dựng

Một điểm mới quan trọng trong quy định hiện hành là việc thẩm định thiết kế phòng cháy chữa cháy được thực hiện đồng thời với thẩm định thiết kế xây dựng đối với các công trình thuộc diện phải thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc thiết kế triển khai sau thiết kế cơ sở. Việc tích hợp này giúp đồng bộ quy trình quản lý, giảm bớt các bước thủ tục riêng lẻ và hạn chế trùng lặp hồ sơ.

Nhờ đó, thời gian thẩm định tổng thể được rút ngắn đáng kể, tạo điều kiện để chủ đầu tư sớm hoàn tất thủ tục pháp lý và triển khai thi công PCCC theo đúng tiến độ dự án. Trong quá trình thực hiện, chủ đầu tư có thể chủ động nộp hồ sơ thẩm định cho cơ quan quản lý xây dựng và cơ quan Công an cùng thời điểm, góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp và giảm áp lực hành chính trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư.

Nội dung thẩm định thiết kế về PCCC được nêu tại khoản 2 Điều 6 Nghị định 105/2025/NĐ-CP như sau:

• Khoảng cách PCCC giữa các công trình, hạng mục công trình trong cùng lô đất; từ công trình, hạng mục công trình đến công trình tiếp giáp hoặc ranh giới khu đất; từ công trình, hạng mục công trình đến các đối tượng tiếp giáp;
• Đường, bãi đỗ, vị trí, lối vào để tiếp cận và tổ chức các hoạt động chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ;
• Lối thoát nạn, đường thoát nạn, thang bộ thoát nạn, thang máy chữa cháy, lối ra khẩn cấp, lối ra mái, gian lánh nạn;
• Bậc chịu lửa phù hợp với quy mô, công năng của công trình; giải pháp phân chia khoang cháy; bố trí mặt bằng, công năng, hạng nguy hiểm cháy và cháy nổ, các bộ phận, cấu kiện, hệ thống kỹ thuật trong công trình để hạn chế, ngăn chặn sự hình thành, phát triển và lan truyền của đám cháy;
• Giải pháp chống khói gồm: phương án thoát khói cho nhà, gian phòng; hệ thống cung cấp không khí bảo vệ chống khói cho giếng thang máy, buồng thang bộ, khoang đệm;

Trường hợp thẩm định thiết kế điều chỉnh hoặc cải tạo thì nội dung xem xét, đánh giá chỉ trong phạm vi điều chỉnh, cải tạo.

4. Tăng cường quy định về kiểm tra PCCC định kỳ

Nghị định 105/2025/NĐ-CP đã làm rõ và siết chặt hơn trách nhiệm kiểm tra, theo dõi công tác phòng cháy chữa cháy tại các cơ sở. Theo khoản 2 Điều 14 Nghị định 105/2025/NĐ-CP, người đứng đầu cơ sở hoặc người được phân công thực hiện kiểm tra về phòng cháy, chữa cháy tại cơ sở kiểm tra định kỳ:

• 06 tháng/lần đối với cơ sở thuộc Phụ lục II.
• 01 năm/lần đối với các cơ sở còn lại thuộc Phụ lục I.
• Thời hạn gửi báo cáo kết quả thực hiện công tác PCCC của cơ sở đến UBND cấp xã, Công an, cơ quan chuyên môn về xây dựng trực tiếp quản lý/cập nhật thông tin trên Cơ sở dữ liệu về PCCC và cứu nạn, cứu hộ và truyền tin báo cháy trước 15/6 và trước 15/12 hằng năm.

Việc kiểm tra định kỳ không chỉ dừng lại ở hình thức mà phải được lập thành biên bản đầy đủ, ghi nhận tình trạng hệ thống PCCC, công tác quản lý, bảo trì và khả năng sẵn sàng ứng phó khi xảy ra sự cố. Kết quả kiểm tra sau đó phải được tổng hợp và báo cáo cho cơ quan quản lý có thẩm quyền theo đúng quy định, nhằm phục vụ công tác theo dõi, kiểm tra và xử lý vi phạm nếu có.

5. Hướng dẫn thành lập Đội hoặc Tổ PCCC theo quy mô hoạt động

Nghị định 105/2025/NĐ-CP đã bổ sung quy định cụ thể hơn về việc tổ chức lực lượng PCCC tại cơ sở, đặc biệt đối với những đơn vị quản lý nhiều địa điểm hoạt động.

Theo khoản 3, Điều 20 Nghị định 105/2025/NĐ-CP, cơ quan, tổ chức quản lý, vận hành nhiều cơ sở được thành lập một đội PCCC và cứu nạn, cứu hộ chuyên ngành tại một cơ sở khi địa điểm bố trí xe chữa cháy của đội PCCC và cứu nạn, cứu hộ chuyên ngành, bảo đảm:

• Bán kính phục vụ chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ đến vị trí xa nhất của các cơ sở không vượt quá 03 km;
• Cơ sở còn lại phải thành lập Tổ phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ thuộc Đội phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ chuyên ngành.

Trường hợp cơ sở có nhiều địa điểm sản xuất, kinh doanh nhưng vị trí đặt phương tiện chữa cháy của Đội PCCC bảo đảm phạm vi phục vụ hợp lý, đáp ứng yêu cầu về bán kính hoạt động theo quy định, thì được phép tổ chức một Đội PCCC chuyên ngành để thực hiện công tác PCCC cho nhiều địa điểm cùng lúc. Quy định này giúp tối ưu nguồn lực, tránh tổ chức chồng chéo nhưng vẫn đảm bảo khả năng xử lý kịp thời khi xảy ra sự cố cháy, nổ.

6. Yêu cầu kết nối thiết bị truyền tín hiệu báo cháy

Nghị định 105/2025/NĐ-CP cũng hướng tới hiện đại hóa hệ thống cảnh báo cháy sớm bằng việc quy định lộ trình bố trí và kết nối thiết bị truyền tin báo cháy. Điều này nhằm tăng khả năng phát hiện sớm và phản ứng kịp thời khi có sự cố PCCC xuất hiện.

• Chậm nhất đến 01/01/2026: Hoàn thành phân loại, lập, công bố danh sách khu vực, nhà ở không đảm bảo hạ tầng giao thông/nguồn nước phục vụ chữa cháy, quy chuẩn kỹ thuật trong hoạt động PCCC trên địa bàn quản lý.
• Chậm nhất 01/7/2027: UBND thành phố hoàn thành trang bị, kết nối thiết bị truyền tin báo cháy với hệ thống Cơ sở dữ liệu về PCCC, cứu nạn, cứu hộ và truyền tin báo cháy với nhà thuộc thành phố trực thuộc TW.
• Chậm nhất 01/7/2027: Người đứng đầu cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC thuộc danh mục cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC phải hoàn thành trang bị và kết nối thiết bị truyền tin báo cháy với hệ thống Cơ sở dữ liệu về PCCC, cứu nạn, cứu hộ và truyền tin báo cháy.

PCCC Bảo Minh – Đơn vị đồng hành thi công và pháp lý PCCC theo quy định mới

PCCC Bảo Minh là đơn vị chuyên thi công PCCC trọn gói, tư vấn và hoàn thiện hồ sơ pháp lý PCCC cho nhiều loại hình công trình như nhà ở, nhà trọ, nhà xưởng, kho hàng và cơ sở sản xuất. Với đội ngũ kỹ thuật có kinh nghiệm thực tế, Bảo Minh không chỉ tập trung vào việc thi công đúng kỹ thuật mà còn đặc biệt chú trọng đến yếu tố pháp luật, đảm bảo hệ thống PCCC phù hợp với các quy định mới nhất, trong đó có Nghị định 105/2025/NĐ-CP.

Trong quá trình triển khai, PCCC Bảo Minh thực hiện khảo sát chi tiết, tư vấn phương án PCCC sát với thực tế công trình, bám đúng hồ sơ thiết kế đã được thẩm định. Toàn bộ vật tư, thiết bị sử dụng đều có nguồn gốc rõ ràng, đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, giúp hệ thống vận hành ổn định và thuận lợi khi kiểm tra, nghiệm thu.

Bên cạnh thi công, PCCC Bảo Minh còn hỗ trợ trọn gói hồ sơ pháp lý, hướng dẫn chủ đầu tư thực hiện đúng quy trình thẩm định, kiểm tra và nghiệm thu PCCC. Sự đồng hành xuyên suốt từ khâu chuẩn bị đến khi công trình đi vào hoạt động chính là yếu tố giúp PCCC Bảo Minh được nhiều chủ đầu tư đánh giá cao về tính chuyên nghiệp, uy tín và trách nhiệm lâu dài.

Nghị định 105/2025/NĐ-CP thể hiện nỗ lực của cơ quan quản lý trong việc xây dựng một khung pháp lý đồng bộ, rõ ràng hơn cho công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ. Việc cập nhật các yêu cầu về hồ sơ, thẩm định thiết kế tích hợp, kiểm tra định kỳ và tổ chức lực lượng PCCC sẽ góp phần giúp chủ đầu tư và đơn vị thi công như PCCC Bảo Minh thực hiện các dự án đúng pháp luật và rút ngắn quy trình nghiệm thu hơn trước đây.