Trong quá trình xây dựng nhà xưởng, kho hàng, chung cư mini hoặc cơ sở kinh doanh, nhiều đơn vị vì tiết kiệm chi phí hoặc thiếu hiểu biết pháp luật đã thi công PCCC sai thiết kế, sai quy định. Vậy thi công PCCC sai bị xử phạt thế nào? Mức phạt có nghiêm trọng không? Có bị đình chỉ hoạt động hay không?

Dưới đây là tổng hợp các mức xử phạt hành chính và biện pháp khắc phục theo quy định hiện hành.

Cập nhật pháp luật mới về xử phạt vi phạm PCCC và CNCH

Trong thời gian trước đây, việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ (PCCC & CNCH) chủ yếu căn cứ theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP ngày 31/12/2021 của Chính phủ.

Tuy nhiên, trên thực tế, mức xử phạt tại Nghị định 144/2021/NĐ-CP được đánh giá là chưa đủ sức răn đe, dẫn đến tình trạng một số cơ quan, tổ chức, cá nhân vẫn chấp nhận vi phạm quy định về PCCC và CNCH. Nhiều trường hợp dù đã được lập biên bản kiểm tra nhưng không thực hiện đầy đủ các biện pháp, giải pháp khắc phục theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

Nhằm tăng cường tính nghiêm minh và bảo đảm nguyên tắc thượng tôn pháp luật, ngày 15/05/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Nghị định số 106/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực PCCC và CNCH.

Nghị định này có hiệu lực từ ngày 01/07/2025, đồng thời sửa đổi, bổ sung nhiều quy định không còn phù hợp trong giai đoạn trước.

Nghị định 106/2025/NĐ-CP có nhiều điểm mới quan trọng:

1. Tăng mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng
Các hành vi như thi công sai thiết kế đã được thẩm định, đưa công trình vào hoạt động khi chưa nghiệm thu PCCC, không chấp hành yêu cầu khắc phục vi phạm… được điều chỉnh theo hướng tăng nặng mức phạt tiền, đảm bảo đủ sức răn đe.

2. Bổ sung quy định xử phạt đối với hành vi tái phạm hoặc cố tình không khắc phục
Nếu cá nhân, tổ chức đã bị lập biên bản nhưng không thực hiện biện pháp khắc phục theo yêu cầu, mức xử phạt có thể cao hơn và kèm theo biện pháp cưỡng chế.

3. Làm rõ trách nhiệm của tổ chức
Mức phạt đối với tổ chức tiếp tục được quy định gấp đôi cá nhân, đồng thời tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở, doanh nghiệp.

4. Siết chặt biện pháp xử phạt bổ sung
Ngoài tiền phạt, các biện pháp như đình chỉ hoạt động, buộc tháo dỡ hạng mục vi phạm, tạm dừng thi công… được áp dụng chặt chẽ hơn để đảm bảo công trình phải khắc phục triệt để trước khi tiếp tục vận hành.

Việc ban hành Nghị định 106/2025/NĐ-CP thể hiện rõ quan điểm của Chính phủ trong việc:

• Nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về PCCC và CNCH

• Hạn chế tình trạng “phạt cho tồn tại”

• Bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân và doanh nghiệp

• Tăng cường ý thức tuân thủ pháp luật của chủ đầu tư và đơn vị thi công

Trong bối cảnh các quy định ngày càng siết chặt và mức xử phạt tăng cao, việc tuân thủ đúng quy định về thẩm định, thi công và nghiệm thu PCCC không còn là lựa chọn, mà là nghĩa vụ bắt buộc đối với mọi công trình thuộc diện quản lý.

Thi công PCCC sai bị xử phạt thế nào? Chi tiết các lỗi và mức phạt

Thi công PCCC không đúng thiết kế đã được thẩm định

Đây là lỗi vi phạm phổ biến nhất. Nếu thi công hệ thống phòng cháy chữa cháy không đúng với hồ sơ thiết kế đã được cơ quan có thẩm quyền thẩm định, mức phạt có thể:

• Từ 8.000.000 – 15.000.000 đồng (đối với cá nhân)

• Tùy mức độ vi phạm, có thể bị xử phạt 50 – 100 triệu đồng theo quy định mới

• Đối với tổ chức vi phạm: mức phạt gấp đôi cá nhân

Ngoài phạt tiền, cơ quan chức năng có thể yêu cầu:

• Thi công lại đúng theo thiết kế đã được thẩm định

• Tháo dỡ hạng mục thi công sai

Đưa công trình vào sử dụng khi chưa nghiệm thu PCCC

Nhiều chủ đầu tư vì muốn kịp tiến độ đã đưa công trình vào hoạt động khi chưa được nghiệm thu PCCC. Đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng.

Mức phạt:

• 30.000.000 – 50.000.000 đồng (cá nhân)

• Tổ chức vi phạm: 60.000.000 – 100.000.000 đồng

Ngoài tiền phạt, cơ sở có thể bị:

• Tạm đình chỉ hoạt động

• Buộc hoàn thiện hồ sơ và nghiệm thu trước khi tiếp tục vận hành

Thi công khi chưa có văn bản thẩm định thiết kế PCCC

Trường hợp công trình thuộc diện bắt buộc nhưng chưa được thẩm định thiết kế mà vẫn triển khai thi công, mức phạt:

• 15.000.000 – 25.000.000 đồng (cá nhân)

• Tổ chức vi phạm bị phạt gấp đôi

Đồng thời, công trình có thể bị yêu cầu:

• Dừng thi công

• Lập lại hồ sơ thẩm định theo đúng quy trình

Không đảm bảo an toàn PCCC trong quá trình thi công

Trong quá trình thi công xây dựng nếu không có biện pháp đảm bảo an toàn PCCC (không trang bị bình chữa cháy, không có nội quy PCCC…), mức phạt:

• 1.000.000 – 3.000.000 đồng

Dù mức phạt không quá cao, nhưng đây là vi phạm có thể dẫn đến nguy cơ cháy nổ thực tế tại công trình.

Xây dựng, cải tạo công trình sai quy chuẩn PCCC

Các vi phạm như:

• Không đảm bảo khoảng cách an toàn PCCC

• Không có giải pháp ngăn cháy lan

• Không đúng quy chuẩn về lối thoát nạn

Có thể bị phạt lên tới 50.000.000 đồng tùy mức độ.

Hình thức xử phạt bổ sung khi thi công PCCC sai quy định

Ngoài tiền phạt, thi công PCCC sai còn có thể bị áp dụng các biện pháp mạnh hơn:

Đình chỉ hoạt động

Cơ quan chức năng có thể:

• Đình chỉ một phần hoạt động

• Hoặc đình chỉ toàn bộ cơ sở cho đến khi khắc phục xong vi phạm

Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu và uy tín doanh nghiệp.

Buộc tháo dỡ, cải tạo

Công trình thi công sai nội dung đã được thẩm định có thể bị:

• Buộc phá dỡ hạng mục vi phạm

• Thi công lại theo đúng hồ sơ đã được phê duyệt

Chi phí khắc phục thường cao hơn nhiều so với việc làm đúng ngay từ đầu.

Truy cứu trách nhiệm hình sự

Nếu vi phạm quy định về PCCC gây thiệt hại nghiêm trọng về:

• Tính mạng

• Sức khỏe

• Tài sản

Người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự.