Yêu Cầu Về PCCC 2025: Những Thay Đổi Quan Trọng Cần Biết

Yêu cầu về PCCC 2025 được quy định Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH) năm 2024, được Quốc hội thông qua ngày 29/11/2024 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2025, mang đến nhiều điểm mới và các yêu cầu chặt chẽ hơn về PCCC. Đây là những thông tin quan trọng mà các cơ quan, tổ chức, cá nhân, đặc biệt là chủ đầu tư, chủ cơ sở cần nắm rõ để đảm bảo an toàn PCCC và tuân thủ pháp luật.

1. Luật PCCC và CNCH 2024: Quy định PCCC Tổng Quan và Hiệu Lực

Luật PCCC và CNCH 2025: Những Thay Đổi Trọng Yếu Có Hiệu Lực Từ 01/7/2025

• Luật PCCC và CNCH số 55/2024/QH15 bao gồm 08 Chương và 55 Điều, có hiệu lực từ ngày 01/7/2025. So với Luật PCCC hiện hành (Luật PCCC năm 2001, sửa đổi bổ sung năm 2013),
• Luật mới đã bãi bỏ 24 nội dung và sửa đổi, bổ sung, quy định mới 52 nội dung với 13 nhóm vấn đề lớn, đồng thời giảm 01 chương và 13 Điều.

Quan điểm xây dựng Luật là chỉ quy định những vấn đề chung, mang tính nguyên tắc, đưa ra những chính sách quan trọng, còn các vấn đề cần quy định chi tiết sẽ được giao cho Chính phủ, các Bộ ban hành văn bản quy phạm pháp luật để hướng dẫn, nhằm phân cấp, phân quyền triệt để và tạo sự linh hoạt trong chỉ đạo điều hành.

2. Các Điểm Quy định Mới nhất Bật Về Yêu Cầu PCCC 2025

Luật PCCC và CNCH 2024 có 13 điểm mới quan trọng, trong đó đáng chú ý là các yêu cầu về PCCC được quy định cụ thể và bao quát hơn:

Bổ sung quy định về công tác CNCH:

• Tên luật được sửa đổi thành Luật PCCC và CNCH,
• đồng thời bổ sung quy định cụ thể các hoạt động CNCH,
• phân định rõ tình huống, trách nhiệm chỉ huy, huy động lực lượng, và phối hợp của lực lượng PCCC và CNCH với các lực lượng khác.

Tăng cường trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân:

• Luật mới làm rõ khái niệm người đứng đầu cơ sở và trách nhiệm của họ trong hoạt động PCCC, CNCH.
• Bổ sung trách nhiệm của người quyết định đầu tư, chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện giao thông, cơ quan, tổ chức, cá nhân trong hoạt động đầu tư xây dựng, sản xuất, lắp ráp, đóng mới, hoán cải phương tiện giao thông.
• Đặc biệt, bổ sung trách nhiệm của chủ hộ gia đình trực tiếp sử dụng nhà ở và những người có liên quan đối với trường hợp thuê, mượn, ở nhờ nhà ở.

Yêu cầu PCCC 2025 trong quy hoạch đô thị và nông thôn:

• Các quy định cụ thể, rõ ràng hơn về yêu cầu PCCC khi lập, điều chỉnh, phê duyệt quy hoạch đô thị và nông thôn đã được bổ sung.

• Quy hoạch chung phải có nội dung phát triển hạ tầng PCCC.

• Quy hoạch phân khu phải có:
  • nguồn nước, mạng lưới cấp nước chữa cháy,
  • mạng lưới giao thông phục vụ chữa cháy, CNCH,
  • vị trí và quy mô trụ sở đơn vị PCCC và CNCH.

• Quy hoạch chi tiết phải có:
  • đường bộ, bãi đỗ, khoảng trống cho xe chữa cháy và phương tiện chữa cháy cơ giới,
  • nguồn nước chữa cháy, nguồn điện phục vụ hoạt động PCCC,
  • địa điểm cho đơn vị PCCC và CNCH.

Điều kiện an toàn PCCC đối với nhà ở, nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh:

Luật bổ sung các quy định cụ thể, bao quát hơn về điều kiện an toàn PCCC.

Đối với nhà ở:

• Phải lắp đặt, sử dụng thiết bị điện an toàn, bố trí bếp đun nấu, nơi thờ cúng an toàn,
• không để vật dễ cháy, nổ gần nguồn lửa/nhiệt,
• có phương tiện PCCC phù hợp, và duy trì lối thoát nạn.
• Đặc biệt, nhà ở tại thành phố trực thuộc trung ương thuộc khu vực không đảm bảo hạ tầng giao thông hoặc nguồn nước chữa cháy phải trang bị:
  • bình chữa cháy,
  • thiết bị truyền tin báo cháy kết nối với hệ thống cơ sở dữ liệu về PCCC, CNCH theo lộ trình quy định của Chính phủ.

Đối với nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh:

Ngoài các điều kiện trên,

• không bố trí chỗ ngủ trong khu vực sản xuất, kinh doanh;
• phải có phương tiện báo cháy,
• giải pháp thông gió,
• thiết bị phát hiện rò rỉ chất khí nguy hiểm,
• và khu vực sản xuất, kinh doanh hàng hóa nguy hiểm phải được ngăn cháy với lối thoát nạn của khu vực để ở.

PCCC điện trong sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh:

• Quy định cụ thể việc bảo đảm an toàn PCCC trong lắp đặt, sử dụng điện.
• Tổ chức, cá nhân kinh doanh sản phẩm, thiết bị điện có trách nhiệm tư vấn thông tin chất lượng, thông số kỹ thuật sản phẩm phù hợp mục đích sử dụng.
• Đơn vị bán lẻ điện có trách nhiệm tuyên truyền, hướng dẫn an toàn sử dụng điện.

Hoạt động chữa cháy:

• Bổ sung các quy định cụ thể, bao quát hơn về trách nhiệm báo cháy, chữa cháy;
• huy động lực lượng, phương tiện, tài sản; chỉ huy chữa cháy; chữa cháy trụ sở cơ quan đại diện ngoại giao;
• và nguồn nước chữa cháy.

3. Điều Chỉnh Về Thẩm Duyệt Thiết Kế và Nghiệm Thu PCCC

Luật mới điều chỉnh các quy định liên quan đến hoạt động thẩm duyệt thiết kế, nghiệm thu về PCCC.

Phân định nội dung thẩm định:

• Cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định:
  • khoảng cách PCCC,
  • đường, bãi đỗ xe chữa cháy, lối thoát nạn,
  • bậc chịu lửa,
  • giải pháp chống khói.
  • Hồ sơ được lồng ghép với thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi, thiết kế xây dựng.

• Chủ đầu tư, chủ sở hữu tự thẩm định các nội dung trên đối với công trình không thuộc thẩm quyền của cơ quan chuyên môn xây dựng.

• Cơ quan đăng kiểm thẩm định:
  • giải pháp ngăn cháy, chống cháy lan,
  • an toàn cho hệ thống năng lượng, nhiên liệu, động cơ,
  • thiết bị phát hiện rò rỉ chất nguy hiểm trên phương tiện giao thông.
  • Hồ sơ được lồng ghép với đăng kiểm.

• Cơ quan Công an thẩm định:
  • hệ thống, phương tiện PCCC và hệ thống điện phục vụ PCCC.
  • Hồ sơ nộp ở bước thiết kế kỹ thuật thi công.

Phân định nội dung kiểm tra công tác nghiệm thu:

• Cơ quan chuyên môn về xây dựng kiểm tra nghiệm thu về PCCC khi kiểm tra nghiệm thu công trình xây dựng.

• Chủ đầu tư, chủ sở hữu tự nghiệm thu các nội dung như:
  • khoảng cách PCCC,
  • đường, bãi đỗ,
  • ưối thoát nạn,
  • bậc chịu lửa,
  • giải pháp chống khói,
  • hệ thống, thiết bị PCCC, CNCH đối với các công trình không thuộc thẩm quyền của cơ quan chuyên môn xây dựng.

• Cơ quan đăng kiểm kiểm tra nghiệm thu về PCCC khi thực hiện kiểm tra và cấp Giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường.

• Cơ quan Công an kiểm tra nghiệm thu về PCCC đối với các nội dung do mình thực hiện thẩm định.

Thời gian giải quyết thủ tục hành chính về thẩm định thiết kế, kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC của cơ quan Công an được cắt giảm trên 30%, từ 10-15 ngày xuống còn 6-10 ngày.

4. Xử Lý Cơ Sở Không Đảm Bảo Yêu Cầu PCCC và Lộ Trình Triển Khai

Luật mới bổ sung quy định về việc xử lý đối với các cơ sở không đảm bảo yêu cầu về PCCC:

• Đến ngày 01/01/2026: UBND cấp tỉnh hoàn thành việc phân loại, lập và công bố danh sách cơ sở không đảm bảo yêu cầu về PCCC.
• Đến ngày 01/7/2026: Các bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành chủ trì, phối hợp với Bộ Công an quy định về phương tiện, thiết bị PCCC và giải pháp kỹ thuật nâng cao an toàn PCCC cho các công trình này.
• Đến ngày 01/7/2028: Cơ sở thuộc danh sách công bố của UBND cấp tỉnh phải hoàn thành việc khắc phục; nếu không thể khắc phục phải chuyển đổi công năng phù hợp.

5. Nghị Định Hướng Dẫn Chi Tiết Yêu cầu về PCCC 2025

Để cụ thể hóa các quy định của Luật, Chính phủ đã ban hành

Nghị định số 105/2025/NĐ-CP vào ngày 15/5/2025, có hiệu lực từ ngày 01/7/2025. Nghị định này hướng dẫn 20 nhóm nội dung Luật giao Chính phủ quy định chi tiết thi hành.

Một số nội dung chính của Nghị định 105/2025/NĐ-CP ( Hướng dẫn thực hiện Luật PCCC 2024) bao gồm:

• Sửa đổi, bổ sung quy định về:
  • danh mục cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC,
  • danh mục cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ.
• Khái niệm cơ sở được quy định cụ thể hơn, nhấn mạnh việc cơ sở phải được xây dựng, hoạt động theo quy định của pháp luật.

• Quy định về nội quy PCCC, CNCH và hồ sơ về PCCC, CNCH.

• Quy định chi tiết yêu cầu về PCCC khi lập, điều chỉnh, phê duyệt quy hoạch.

• Bổ sung quy định cụ thể về nội dung:
  • thẩm quyền, trình tự, thủ tục kiểm tra về PCCC,
  • tăng cường trách nhiệm tự kiểm tra của người đứng đầu cơ sở, chủ hộ gia đình, chủ phương tiện giao thông.

• Sửa đổi quy định về nội dung:
  • thời gian thực tập các phương án chữa cháy, CNCH theo hướng lồng ghép
  • bãi bỏ các thủ tục hành chính về phê duyệt phương án của cơ sở.

Quy định về thẩm định, kiểm tra công tác nghiệm thu của các cơ quan quản lý chuyên ngành.

• Quy định về việc cấp phép trước khi lưu thông trên thị trường đối với:
  • phương tiện PCCC, CNCH
  • vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy,
  • thay thế việc công bố hợp chuẩn, hợp quy.

• Sửa đổi các quy định về hệ thống Cơ sở dữ liệu về PCCC, CNCH và truyền tin báo cháy:
  • Lộ trình trang bị thiết bị truyền tin báo cháy kết nối với hệ thống Cơ sở dữ liệu: UBND thành phố trực thuộc trung ương hoàn thành việc phân loại, lập và công bố danh sách khu vực, nhà ở không đảm bảo hạ tầng giao thông hoặc nguồn nước phục vụ chữa cháy trên địa bàn quản lý vào ngày 01/01/2026.
  • Người đứng đầu cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC và UBND thành phố trực thuộc trung ương phải hoàn thành việc trang bị và kết nối thiết bị truyền tin báo cháy với hệ thống Cơ sở dữ liệu vào ngày 01/7/2027.

• Bổ sung quy định về hỗ trợ từ Quỹ phòng, chống thiên tai cho hoạt động PCCC, CNCH.

Những thay đổi này nhằm đảm bảo an toàn tính mạng và tài sản cho người dân và doanh nghiệp. Việc nắm vững các yêu cầu về PCCC 2025 là điều kiện tiên quyết để các tổ chức và cá nhân tuân thủ pháp luật.